Žan-Pol Sartr — tvorac ateističkog egzistencijalizma

Emilija Kostić 2019.
Komentari

Na današnji dan 1905. rođen je francuski filozof, romansijer, esejista i dramski pisac, najpoznatiji kao tvorac ateističkog egzistencijalizma, Žan-Pol Sartr. Sem Mučnine, koja predstavlja najviši domet njegovog književnog rada, poznat je i po zbirkama pripovedaka ZidPutevi slobode u tri toma, Kritika dijalektičkog uma, kao i po autobiografskoj prozi Reči, za koju je 1964. godine dobio Nobelovu nagradu za književnost, koju je odbio da primi.

Foto: ascendingthepath.com

Žan-Pol Sartr rođen je 21. juna 1905. godine u Parizu kao jedino dete mornaričkog oficira Žan-Baptist Sartra i En-Mari Švajcer. Još kao dečak gubi oca, te sa svojom majkom odlazi da živi u Medon u kući njenih roditelja. Vrlo mlad postaje zainteresovan za filozofiju, nakon pročitanog eseja Vreme i slobodna volja frnacuskog filozofa Anrija Bergsona. Po završetku gimnazije, 1924. godine upisuje prestižnu Visoku školu normi, gde upoznaje svoju buduću saputnicu Simon de Bovoar, kasnije utemeljivačicu feminizma i feminističke teorije.

Završivši studije neko vreme radi kao profesor filozofije u Avru da bi ubrzo otišao u Berlin gde nastavlja proučavanje Huserla i Hajdegera. Njegov boravak u Berlinu bio je inspiracija da ubrzo po povratku u Avr napiše Transcedenciju ega, Imaginaciju i Skicu teorije emocija. Ova dela su u francusku filozofiju unela nove pojmove fenomenologije i egzistencijalizma. Otišavši u Italiju 1936. godine da bi poznatom izdavaču Galimaru ponudio svoj književni rad Melanholija biva odbiven, te ovo delo 1968. godine izdaje pod nazivom Mučnina.

satre de beauvoir rex features

Simon de Bovoar i Žan-Pol Sartr; Foto: www.independent.co.uk

Sartr 1939. biva mobilisan u francusku vojsku gde služi kao meteorolog. Devet meseci provodi kao ratni zarobljenik nemačke vojske 1940. i za to vreme piše svoj prvi pozorišni komad pod nazivom Bariona ou le Fils du tonnerre. Zbog problema sa vidom koji mu je narušavao ravnotežu dobija status civila u aprilu 1941. te nakon toga dobija mesto učitelja na Lycée Condorcet.

U maju 1941. učestvuje u osnivanju tajnog društva Socialisme et Liberté zajedno sa Simon de Bovoar, Merlo-Pontijem, Dominik Desantjeom i drugima. Nakon što se udruženje raspalo, Sartr odlučuje da se posveti književnosti. Rimokatolička crkva 1948. godine stavlja sva njegova dela na Indeks, spisak zabranjenih knjiga, uz obrazloženje da vernici moraju biti pošteđeni opasnih sumnji i stavova koje Sartr izlaže.

sartre hunter s thompson 620x372

Žan-Pol Sartr, Foto: www.critical-theory.com

Oktobra 1964. nagrađen je Nobelovom nagradom za književnost, međutim, odbija nagradu ne želeći ikakva službena odlikovanja. Ostao je aktivno posvećen humanitarnim i političkim ciljevima do kraja života. Za vreme jednog intervjua je izjavio da je oduvek bio ateista i da u ateizmu nalazi ličnu i moralnu moć.

Sedamdesetih godina mu se fizičko stanje izuzetno pogoršalo i postaje skoro pa potpuno slep. Umire u Parizu 15. aprila 1980. godine od plućnog edema. Sahranjen je na pariškom groblju Monparnas, gde je prema nekim izvorima na pogrebu bilo prisutno do 50 000 ljudi.

 

Izvori: www.britannica.com, www.biography.com 

Ključne reči: Na današnji dan , Žan Pol Sartr , Pisac , filozof , tvorac ateističkog egzistencijalizma , 21 jun ,

Komentari

Morate biti registrovani i prijavljeni da biste ostavili komentar.