Bekim Fehmiju − legenda jugoslovenske kinematografije

Jelena Todorović 2020.
Komentari

Na današnji dan 2010. godine u Beogradu preminuo je jugoslovenski pozorišni, televizijski i filmski glumac Bekim Fehmiju. Ovaj talentovani glumac albanskog porekla stekao je svetsku slavu igrajaću Belog Boru u filmu Skupljači perja, koji je premijerno prikazan na Filmskom festivalu u Kanu. Za sobom je ostavio veliki broj uloga, među kojima i ulogu u holivudskom ostvarenju iz 1970. godine Avanturisti. Fehmiju je bio prvi istočnoevropski glumac koji je zaigrao u Holivudu za vreme Hladnog rata.

Foto: www.guyanachronicle.com

Bekim Fehmiju je rođen u Sarajevu. Njegov otac Ibrahim, po profesiji učitelj, bio je jedan od pokretača ustanka albanskog naroda protiv Turaka. Ibrahim je bio veoma poštovan čovek, a njihova porodica je uživala veliki ugled. Sam glumac je jednom prilikom ispričao da je dobio šamar od oca jer je sa drugom pričao tokom časa. Njegovoj porodici je ugled bio veoma važan. Kada je Bekim imao samo 12 godina, otac mu je preminuo, a brigu o deci preuzima njegova majka. Još od rane mladosti je bio član Oblanskog pozorišta u Prizrenu, što mu je pomoglo da iz prvog pokušaja upiše glumu na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu 1956. godine. Fakultet upisuje u klasi profesora Mate Miloševića, a jedan od uslova za upis je bio da nauči srpsko-hrvatski jezik. Četiri godine kasnije je diplomirao i postao prvi školovani glumac albanske nacionalnosti. Pored glume Bekimu su od ruke išli i jezici pa je tako pored albanskog govorio italijanskišpanski, engleski i francuski jezik.

Bekim Fehmiju se prvi put pojavio na filmskom platnu 1961. godine, igrajući čuvara u čekaonici u ostvarenju francuskog reditelja Kloda Otana Lara. Naredne godine usledio je ratni film Saša koji mu je doneo Veliku Srebrnu Arenu u Puli i postao apsolutni hit u jugoslovenskim bioskopima. Igrao je u filmovima kao što su: Pod istim nebom, Neprijatelj, Klakson, Devojka i Ko puca, otvoriće mu se. Ostvario je manju ulogu u komediji Morgan: A Suitable Case for Treatment, čehoslovačkog režisera Karla Rajsa. Usledile su uloge u filmovima Vreme ljubavi, Tople godine i Protest, koji je prvi put prikazan 1967. godine.

film

Film Skupljači perja; Foto: www.seecult.org

Iste godine prikazuje se film Aleksandra Šaše Petrovića pod nazivom Skupljači perja u kome Bekim zajedno sa Oliverom Katarinom i Velimirom Batom Živojinovićem tumači glavnu ulogu. Radnja filma prati život Roma koji se bave sakupljanjem i prodajom perja. Ovaj film se smatra jednim od najznačajnih filmova crnog talasa. Film je osvojio Gran pri žirija Filmskog festivala u Kanu i nagradu Međunarodnog udruženja filmskih kritičara. Nominovan je za Zlatnu palmu, nagradu Oskar u kategoriji najbolji strani film i nagradu Zlatni globus za najbolji film van engleskog govornog područja. Nakon ogromnog uspeha filma, glumac privlači pažnju mnogih velikih evropskih i svetskih studija. Naredne godine ponovo sarađuje sa Oliverom i Batom u ostvarenju Uzrok smrti ne pominjati.

Bekim Fehmiju se pojavljuje u italijanskoj seriji Odiseja, koja je stekla ogromnu popularnost širom Evrope. Prva holivudska uloga je usledila već 1970. godine u filmu Avanturisti. Fehmiju je igrao sa velikim holivudskim zvezdama poput Šarla Aznavura, Kendis Bergen i Olivije de Hevilend. Film je premijerno prikazan u džambo-džetu koji je leteo od Londona prema Los Anđelesu. Bio je to istorijski događaj jer pre toga ni jedna premijera filma nije održana na 10 000 metara visine. Upkos početnom uspehu glumcu su upućene oštre kritike što je smanjilo potražnju za njim u Holivudu, ali ne i u Evropi. Bekim se pojavljuje u ostvarenjima Klopka za Generala, Đavolja kičma i Paljenje rajhstaga. U periodu od samo godinu dana snima pet filmova u Italiji i to: Libera, amore mi, L’Ultima neve di primavera, Il Testimone deve tacere, Cagliostro i Il Gioco della verità.

21657900409 966feb16ab wBekim Fehmiju u seriji Odisej; Foto: www.flickr.com

Na domaće filmsko platno vraća se ulogom u kriminalističkoj drami Deps. Kasnije su usledile uloge u filmovima Košava, Pavle Pavlović, Dozvola za ubistvo i Spremni na SVE. Tumači lik Esada Ljumija u partizanskom filmu Stići pre svitanja. Nakon toga, glumi majora u ratnom filmu Partizanska eskadrila koga je režirao Hajrudin Krvavac. Reč je o filmu koji opisuje stvaranje jugoslovenske avijacije i njenim prvim vazdušnim akcijama. Ostvaruje i zapažane uloge u filmovima Široko je lišće i Crveni i crni.

Osim filmskih i televizijskih uloga, Fehmiju igra i brojne pozorišne uloge, među kojima se izdvaja uloga sa suprugom Brankom Petrić u predstavi Jaje, koja je premijerno izvedena u decembru 1959. godine. Zatim briljira u predstavi Nadstojnik koja mu donosi nagradu Lovorov venac za najboljeg mladog glumca. U komediji Arsenik i stare čipke igra lik Džibsa. Glumi i u predstavi Slike žalosnih dokađaja, kao i u mnogim drugim komadima. Poslednju predstavu odigrao je 1987. godine, a posle toga je snimio još samo jedan film.

image original

Bekim Fehmiju; Foto: www.mubi.com

Život Bekima Fehmija se završio 15. juna 2010. godine tako što je glumac u svom stanu izvršio samoubistvo. Oni koji su ga poznavali tvrde da je završio onako kako je i živeo. Kremiran je nekoliko dana kasnije na Novom groblju u Beogradu, a Branka i sinovi su njegov prah posuli u reku Bistricu u Prištini, gde je proveo najlepše dane detinjstva i rane mladosti. Godine 2001. objavio je prvi deo autobiografije pod naslovom Blistavo i strašno, u kojoj je opisao svoje detinjstvo, odrastanje i glumačke početke. Drugi nastavak objavili su njegova supruga Branka i sinovi Uliks i Hedon 2012. godine.

Izvori: biografija.org, filmovi.com

Ključne reči: Bekim Fehmiju , Na današnji dan , glumac , Partizanska eskadrila , Odisej , Skupljači perja ,

Komentari

Morate biti registrovani i prijavljeni da biste ostavili komentar.